W praktyce nie brakuje przypadków, kiedy po kilku latach od śmierci spadkodawcy został odnaleziony jego testament - nieujawniony w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. In practice, there are many cases where, several years after the death of the testator, his will was found - not disclosed in the course of the proceedings for Wynikiem postanowienia jest stwierdzenie nabycia spadku. Wniosek o nabycie spadku może złożyć dowolny ze spadkobierców (Fotolia) Wniosek o nabycie spadku można złożyć w każdym momencie. Zgodnie z art. 670 sąd bada w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, kto jest spadkobiercą, a także czy spadkodawca pozostawił testament. Sąd może przy tym wezwać osobę, co do której zostanie uprawdopodobnione, że dysponuje testamentem, do złożenia tego dokumentu. W takim przypadku sąd dokona otwarcia i ogłoszenia testamentu. Para emerytów w Stanach Zjednoczonych może odziedziczyć 30 000 USD na każdego członka najbliższej i dalszej rodziny przez całe życie. Ponadto możesz utworzyć zamrożone konto „trust” (powiernicze) o wartości do 2 236 000 USD. do bezpłatnego użytku przez dzieci i wnuki. Merrill Lynch w „Finanse emerytalne: nowe wyzwania, nowe Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego spadkobiercy nabywają spadek z mocy prawa z chwilą otwarcia spadku, na podstawie ustawy lub testamentu. Otwarcie spadku następuje więc z mocy prawa z chwilą śmierci spadkodawcy. Fakt prawny nabycia spadku musi być jednak potwierdzony urzędowo w formie dokumentu, który potwierdza fakt dziedziczenia, bądź na podstawie sporządzonego przez Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. § 2. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą. § 3. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, dziedziczenie ustawowe co do Sąd nakazał spadkobiercy na podstawie testamentu ustalić adresy pozostałych spadkobierców ustawowych. Pyta Pani m.in., jak ustalić adres zamieszkania spadkobierców . W postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku sąd przeprowadza rozprawę, na którą wzywa wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi Spadki / Stwierdzenie nabycia spadku. Wprawdzie nabycie spadku przez spadkobierców następuje z mocy prawa z chwilą śmierci spadkodawcy, jednak aby udokumentować nabycie spadku wobec osób trzecich musimy legitymować się dokumentem w postaci postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo aktem poświadczenia dziedziczenia. Pan Eugeniusz powinien uzyskać sądowe stwierdzenie nabycia spadku po córce, które może uzyskać zarówno przed sądem polskim, jak i angielskim. Łącznikiem podmiotowym przesądzającym o istnieniu polskiej jurysdykcji krajowej jest miejsce zamieszkania pani Brylskiej w chwili śmierci w Polsce. Z tego powodu jedna z córek wniosła o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd rejonowy uznał, że sprawa jest prosta, ponieważ każde z żyjących dzieci spadkodawców mogło dziedziczyć majątek ymtuF32. For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Stwierdzenie nabycia spadku. Connected to: {{:: Z Wikipedii, wolnej encyklopedii {{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}} This page is based on a Wikipedia article written by contributors (read/edit). Text is available under the CC BY-SA license; additional terms may apply. Images, videos and audio are available under their respective licenses. Please click Add in the dialog above Please click Allow in the top-left corner, then click Install Now in the dialog Please click Open in the download dialog, then click Install Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list, then click Install {{::$ Nikogo dzisiaj nie dziwi, że ktoś z naszej rodziny czy też znajomych mieszka na stałe za granicą. Zjawisko to spowodowane możliwością podjęcia się bardziej atrakcyjnej pracy poza rynkiem krajowym, jak również otwarciem granic i szeroko rozumianej globalizacji. Mieszkając za granicą tak jak i w Polsce z czasem gromadzimy majątek podlegający prawu dziedziczenia. Jednakże co w sytuacji, gdy spadkodawca umiera za granicą, a członkowie najbliższej rodziny, którzy zaliczają się do kręgu spadkobierców mieszkają w Polsce. Pojawia się wówczas pytanie – Jak przeprowadzić sprawę o uzyskanie spadku zagranicznego?Po pierwsze należy określić który sąd będzie właściwy do stwierdzenia nabycia spadku? W przypadku śmierci obywatela polskiego, mającego miejsce zamieszkania za granicą należy ustalić, czy w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku istnieje jurysdykcja krajowa. Jurysdykcja krajowa w prawie cywilnym oznacza ogólną właściwość tj. kompetencję sądu do rozstrzygania spraw cywilnych na jego terytorium. Właściwość sądu z kolei to pojęcie, które ogranicza się do ustalenia, który z konkretnych sądów na terytorium Polski jest właściwy do rozpoznania danej sprawy. Konsekwencją posiadania jurysdykcji krajowej jest stosowanie przez polskie sądy polskiego prawa materialnego jak i procesowego do rozstrzygnięcia jurysdykcji krajowej należą sprawy spadkowe, jeżeli spadkodawca w chwili śmierci był obywatelem polskim lub miał miejsce zamieszkania bądź miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1108 § 1 KPC) jak również w sytuacji, jeżeli majątek spadkowy albo jego znaczna część znajduje się w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1108 § 2 KPC). Jest to jurysdykcja tzw. fakultatywna, co oznacza, że wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może rozpoznać sąd polski lub sąd państwa obcego, a wniesienie sprawy do jednego z nich zależeć będzie od potencjalnych spadkobiercy. Dla przyjęcia jurysdykcji krajowej polskiej wystarczające jest zaistnienie choćby tylko jednej z okoliczności, o której mowa w przepisie art. 1108 spór pomiędzy spadkobiercami skupia się na tle jurysdykcji i ustalenia prawa właściwego dla spadku. Różniące się między sobą normy prawa spadkowego powodują, iż scheda spadkowa danego spadkobiercy ustawowego może być większa w jednym kraju niż w drugim. Dla przykładu, podział majątku spadkowego pomiędzy małżonka i dzieci spadkodawcy w większości stanów USA następuję odmiennie niż ma to miejsce w Polsce. W inny sposób dzielone są także wspólne małżeńskie nieruchomości stanowiące składniki majątku dorobkowego w sytuacji, gdy w skład masy spadkowej wchodzi nieruchomość położona za granicą? Niewątpliwie sądy polskie nie mają jurysdykcji krajowej w tym zakresie. Należy konsekwentnie przyjmować, że sprawa należy do jurysdykcji wyłącznej sądu państwa obcego miejsca położenia nieruchomości. Potwierdza to chociażby orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 1975 r., wydane w sprawie o sygn. akt III CZP 78/75, którego treść została powtórzona w uchwale podjętej w dniu 2 kwietnia 1982 r., w sprawie o sygn. akt III CZP 8/82. Jeżeli nieruchomość wchodząca do spadku będzie położona w Rzeczypospolitej Polskiej lub rozstrzygnięcie dotyczy praw rzeczowych na nieruchomości, wówczas jurysdykcja krajowa sądów polskich nad sprawą spadkową w tym zakresie będzie miała charakter wyłączny na podstawie art. 11102 KPC. Co więcej, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1969 r. wydanej w sprawie o sygn. akt. III CZP 23/69, postępowanie spadkowe po cudzoziemcu w zakresie dotyczącym nieruchomości położonej w Polsce podlega wyłącznej jurysdykcji krajowej sądów polskich. Analogicznie postępowanie spadkowe po cudzoziemcu w zakresie wchodzącego do spadku własnościowego prawa do lokalu w spółdzielni mieszkaniowej na terenie Polski (post. SN z dnia 13 października 1986 r., I CR 272/86), jak i gospodarstwa rolnego położonego w Polsce (por. uchw. SN z dnia 28 maja 1969 r., III CZP 23/69) podlega także wyłącznej jurysdykcji krajowej sądów polskich. Zasadą jest, że stwierdzenie nabycia spadku powinno dotyczyć całego majątku jaki pozostawił spadkodawca i że ograniczenie się do stwierdzenia nabycia spadku tylko względem części majątku spadkowego jest niedopuszczalne. Niemniej jednak z uwagi na ograniczenia wynikające z jurysdykcji należy niekiedy majątek spadkowy podzielić na dwie części: jedną stanowią nieruchomości położone zagranicą, a drugą pozostały majątek na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Co w sytuacji, gdy spadkodawca pozostawił testament? Czy testament sporządzony za granicą będzie ważny?O ważności testamentu, o jego formie, w jakiej może być on sporządzony, decyduje bezwzględnie polskie prawo. Kodeks cywilny dzieli testamenty na zwykłe (art. 949–951 KC) i szczególne (art. 952–954 KC). Do testamentów zwykłych należą:1) testament własnoręczny (holograficzny – art. 949 KC);2) testament allograficzny (art. 951 KC);3) testament notarialny (art. 950 KC).Charakteryzują się one tym, że mogą być sporządzone przez każdą osobę mającą zdolność do czynności prawnych w każdym czasie. Jeżeli taki testament nie zostanie odwołany przez spadkodawcę, będzie ważny niezależnie od tego, ile czasu upłynie pomiędzy sporządzeniem testamentu a śmiercią spadkodawcy. Testament szczególny może być sporządzony tylko w razie istnienia określonych w ustawie szczególnych okoliczności, a ich moc prawna jest ograniczona w czasie (art. 955 KC). Okolicznością taką jest obawa rychłej śmierci spadkodawcy oraz brak możliwości sporządzenia testamentu we wskazanych wyżej formach. Do testamentów szczególnych należą: testament ustny, testament podróżny oraz testament wojskowy. Ważny zatem będzie testament własnoręczny (holograficzny) spisany za granicą, jeśli spełni wszystkie wymagania formalne przewidziane w polskim kodeksie cywilnym. Po pierwsze, cały tekst testamentu musi zostać spisany własnoręcznie. W XXI wieku, gdy pismo ręczne jest niemal powszechnie zastępowane wydrukami komputerowymi i w praktyce ogranicza się w zasadzie do składania podpisów, niewątpliwie wymaganie to nie jest zgodne z powszechną intuicją. W efekcie zdarzają się więc testamenty holograficzne będące wydrukami komputerowymi jedynie podpisanymi własnoręcznie przez spadkodawcę, których nie można uznać za ważnie sporządzone testamenty własnoręczne. Po drugie, testament holograficzny musi być podpisany. Brak normatywnej jednoznacznej definicji podpisu w prawie polskim powoduje, że wymaganie to jest szczególnie „zdradliwe”. Po trzecie, niezbędne jest opatrzenie testamentu własnoręcznego datą jego sporządzenia. Wymaganie to, w przeciwieństwie do dwóch poprzednich, nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Jeżeli w konkretnej sytuacji spełnione zostaną funkcje, jakich realizację ma zapewnić umieszczenie daty na akcie ostatniej woli, o których mowa w art. 949 § 2 KC, to wówczas mimo braku daty testament zostanie uznany za ważny i należy, że ważny również będzie testament notarialny w sytuacji, gdy odpowiada prawu państwa, w którym został spisany. Oznacza to że jeśli np. osoba, która chce przekazać testamentem nieruchomość znajdującą się w Polsce, a mieszka w USA, może się udać do tamtejszego notariusza, który spisze jego ostatnią wolę zgodnie z wymaganiami przewidzianymi dla testamentów przez prawo amerykańskie obowiązujące w danym stanie. Taki testament będzie wówczas ważny także w świetle prawa polskiego. Sąd Polski zachowuje w takiej sytuacji także możliwość zbadania ważności testamentu zagranicznego w świetle przepisów państwa, gdzie został sporządzony. Traci jednak tą kompetencję, gdy ważność testamentu jest przedmiotem postępowania przed sądem zagranicznym bądź, gdy została już tam wykonalności na terytorium Polski testamentu sporządzonego za granicą reguluje ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe. Zgodnie z art. 66a Prawa prywatnego międzynarodowego, który został wprowadzony mocą ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw ( z 2015 r. poz. 1137), która weszła w życie dnia 17 sierpnia 2015 r. wskazuję, że „Prawo właściwe dla spraw spadkowych określa rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego ( UE L 201 z str. 107, z późn. zm.).”Adwokat Iwona SmolińskaAdwokat Jarosław KurpiejewskiKontakt:Biuro w Warszawie: biuro@ w Nowym Jorku: office@ W przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy prawa międzynarodowego spadkowego. Istotne jest ustalenie, który z sądów jest właściwy do rozpoznania sprawy, tj. sąd amerykański czy polski. Pewne rozwiązanie podaje art. 11071 ustawy Kodeks postępowania cywilnego. „Art. 11071. Do wyłącznej jurysdykcji krajowej należą sprawy o prawa rzeczowe na nieruchomości i o posiadanie nieruchomości położonej w Rzeczypospolitej Polskiej”. Jeżeli w skład spadku wchodzą nieruchomości czy prawa spółdzielcze, właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd miejsca ich położenia. „Art. 1108. § 1. Do jurysdykcji krajowej należą sprawy spadkowe, jeżeli spadkodawca w chwili śmierci był obywatelem polskim lub miał miejsce zamieszkania bądź miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej. § 2. Do jurysdykcji krajowej należą również sprawy spadkowe, jeżeli majątek spadkowy albo jego znaczna część znajduje się w Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 1109. W stosunku do spadku podlegającego jurysdykcji sądu polskiego po osobie, która w chwili śmierci nie miała miejsca zamieszkania lub miejsca zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, sąd może wydać postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku na wniosek polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego”. Obywatelstwo spadkodawcy ustala się według stanu w chwili śmierci. W świetle tego przepisu nie mają wpływu na istnienie jurysdykcji krajowej: miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy (por. art. 11037 pkt 6), miejsce, w którym nastąpiła śmierć spadkodawcy, jak również obywatelstwo i miejsce zamieszkania wnioskodawcy i spadkobierców. Jeżeli w skład spadku po obywatelu polskim wchodzi nieruchomość, to w zakresie odnoszącym się do tej nieruchomości jurysdykcja krajowa będzie określana nie na podstawie art. 1108, lecz na podstawie art. 11102. W wypadku gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość położona w Polsce, jurysdykcja krajowa będzie w tym zakresie wyłączna (art. 1110). Jeżeli natomiast w skład spadku wchodzi nieruchomość położona za granicą, jurysdykcja sądów polskich w tym zakresie będzie wyłączona. Wprawdzie zasadą jest, że stwierdzenie nabycia spadku powinno dotyczyć całego spadku i że ograniczenie się do stwierdzenia nabycia spadku względem części majątku spadkowego jest niedopuszczalne, jednak silniejszą zasadą jest to, że sądy polskie mogą orzekać jedynie w granicach jurysdykcji. W konsekwencji majątek spadkowy ulega podziałowi na dwie części: jedną stanowi nieruchomość położona za granicą, a drugą – pozostały majątek (por. orzeczenia SN z 31 maja 1975 r., III CZP 78/75, LexPolonica nr 301520, OSNCP 1976, nr 2, poz. 33 oraz z 2 kwietnia 1982 r., III CZP 8/82, LexPolonica nr 301667, OSNCP 1982, nr 10, poz. 142). W wypadku gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość położona w Polsce, jurysdykcja sądów polskich w tym zakresie jest wyłączna (art. 1110). Konsekwencją tego jest niemożność uznania w Polsce orzeczenia sądu zagranicznego dotyczącego na przykład stwierdzenia nabycia tej nieruchomości w trybie dziedziczenia (art. 1146 § 1 pkt 2). Reasumując, sprawa spadkowa może toczyć się w Polsce, a nawet musi, jeżeli chodzi o nieruchomości położone w Polsce. W pozostałym zakresie istnieje możliwość prowadzenia sprawy przed sądem polskim, jeżeli wartość majątku spadkowego położonego w USA jest niewspółmiernie mniejsza niż w kraju bądź spadkodawcy byli obywatelami Polski. Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼ Zapytaj prawnika - porady prawne online . Proszę o poradę w następującej sprawie spadkowej. Zmarła moja żona, z którą byliśmy współwłaścicielami mieszkania oraz współwłaścicielami prawa użytkowania wieczystego do określonej części nieruchomości (własność hipoteczna). Mam troje dzieci, które chcą aby całość majątku przeszła w całości na mnie. Chcemy przeprowadzić to sądownie bo tak jest najtaniej. Problem jest w tym, że jeden z synów mieszka w USA (ma obywatelstwo polskie i amerykańskie). Będzie mógł przyjechać tylko jeden raz w ciągu najbliższego półrocza i to tylko na parę dni. Jakie ma on stworzyć dokumenty i jak mają być poświadczone by można było wszystko razem czyli wniosek o nabycie spadku i wniosek o zgodny podział złożyć do sądu? Stanisław Szanowny Panie, Jako, że był Pan razem z żoną współwłaścicielem mieszkania oraz przypadał Państwu wspólnie udział w użytkowaniu wieczystym nieruchomości (jak rozumiem na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej) to w skład spadku po Pana żonie wchodzi udział we współwłasności mieszkania oraz udział w użytkowaniu wieczystym. Ze względu na to, że własność mieszkania oraz udział w użytkowaniu wieczystym stanowiły składnik majątku wspólnego małżeńskiego dział spadku po Pana żonie powinien być przeprowadzony łącznie z podziałem majątku wspólnego małżeńskiego. Wynika to z art. 689 Kodeksu postępowania cywilnego, który wskazuje, iż jeżeli cały majątek spadkowy lub poszczególne rzeczy wchodzące w jego skład stanowią współwłasność z innego tytułu niż dziedziczenie, dział spadku i zniesienie współwłasności mogą być połączone w jednym postępowaniu. Spadek po Pana zmarłej żonie, o ile nie pozostawiła ona testamentu, nabył Pan oraz troje dzieci, każdy po 1/4 udziału w spadku. Jako, że w skład spadku wchodzi udział 1/2 w majątku wspólnym małżeńskim to Pan oraz troje dzieci nabyliście w spadku udziały po 1/8 we własności mieszkania oraz połowę z udziału przypadającego Panu i żonie w użytkowaniu wieczystym. Dział spadku połączony z podziałem majątku wspólnego małżeńskiego może polegać na przyznaniu Panu własności wszystkich rzeczy wchodzących w skład spadku po Pana żonie bez spłat na rzecz pozostałych spadkobierców. Nie ma ku temu przeszkód prawnych, o ile wszyscy spadkobiercy wyrażą na to zgodę. Sądowy dział spadku połączony z podziałem majątku wspólnego małżeńskiego na podstawie zgodnego projektu podziału przedłożonego przez wszystkich spadkobierców jest faktycznie najtańszą formą przeprowadzenia postępowania działowego, jeżeli w skład spadku wchodzą przedmioty majątkowe o dużej wartości. Stosownie do art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.), opłata od wniosku o dział spadku jest stała i wynosi 500 złotych, a jeżeli ten wniosek zawiera zgodny projekt działu spadku, opłata wynosi 300 złotych. Art. 38 ust. 1 ustawy wskazuje, iż opłatę stałą w kwocie 1 000 złotych pobiera się od wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej. Wedle ust. 2 art. 38 ustawy, jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału tego majątku, pobiera się opłatę stałą w kwocie 300 złotych. Mając na względzie powyższe przepisy ustawy należy wskazać, iż opłata sądowa od wniosku o dział spadku połączony z podziałem majątku wspólnego małżeńskiego jeżeli zawiera on projekt zgodnego podziału wyniesienie 600 zł. Okoliczność, że jeden ze spadkobierców przebywa poza granicami Polski nie musi być dużym problemem w przeprowadzeniu postępowania działowego w sądzie. Postępowanie o dział spadku i podział majątku wspólnego odbywa się w ramach postępowania nieprocesowego. Jak wskazuje art. 513 Kodeksu postępowania cywilnego, niestawiennictwo uczestników nie tamuje rozpoznania sprawy. Przepisów o wyroku zaocznym nie stosuje się. Tak więc istnieje możliwość, że sąd wyda postanowienie w sprawie podziału bez obecności Pana syna na rozprawie. Pana syn może także ustanowić pełnomocnika, który będzie go reprezentował przed sądem. Art. 86 KPC wskazuje, iż strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. W myśl art. 87 § 1 KPC, pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia. Pana syn przebywający w USA może zatem ustanowić Pana lub kogoś z rodzeństwa pełnomocnikiem. Pełnomocnictwo może być albo procesowe – bądź to ogólne, bądź do prowadzenia poszczególnych spraw – albo do niektórych tylko czynności procesowych (art. 88 KPC). Zgodnie z art. 91 KPC, pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa umocowanie do: wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie wyłączając powództwa wzajemnego, skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego ich wniesieniem, jako też wniesieniem interwencji głównej przeciwko mocodawcy wszelkich czynności dotyczących zabezpieczenia i egzekucji udzielenia dalszego pełnomocnictwa procesowego adwokatowi lub radcy prawnemu zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie odbioru kosztów procesu od strony przeciwnej Jeżeli pana syna upoważni Pana lub kogoś z rodzeństwa do reprezentowania go przed sądem w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku oraz postępowania działowego to ta osoba będzie reprezentowała syna przez sądem. To ta osoba w imieniu syna mieszkającego w USA będzie mogła składać w toku postępowania wnioski, pisma, itp. a sąd będzie kierował korespondencję dla syna na ręce tej osoby. Pełnomocnictwo procesowe nie wymaga formy notarialnej lub poświadczonej urzędowo. Może zostać ono udzielone w formie zwykłej pisemnej lub być złożone ustnie do protokołu. Stosownie do art. 681 KPC, jeżeli stwierdzenie nabycia spadku jeszcze nie nastąpiło i nie został sporządzony zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku wydaje sąd w toku postępowania działowego, stosując przepisy rozdziału. Jeżeli więc nie było przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po Pana zmarłej żonie to można połączyć postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku z postępowaniem działowym. Ze względu na wskazany powyżej przepis art. 681 KPC pełnomocnictwo procesowe powinno być udzielone do postępowania o stwierdzenie nabycia spadku i do postępowania działowego. Pana syn powinien zatem napisać pełnomocnictwo o treści: Ja, IMIĘ NAZWISKO, ur. DATA URODZENIA, zamieszkały: ADRES ZAMIESZKANIA (w USA), nr PESEL (o ile syn posiada) ustanawiam niniejszym moim pełnomocnikiem procesowym mojego ojca (brata) IMIĘ NAZWISKO, ur. DATA URODZENIA, zamieszkałego (ADRES ZAMIESZKANIA), nr PESEL, i upoważniam go do reprezentowania mnie w postępowaniu sądowym o stwierdzenie nabycia spadku po mojej matce IMIĘ NAZWISKO, zmarłej w dniu (DATA ŚMIERCI) oraz w postępowaniu o dział spadku po mojej matce i podział majątku wspólnego małżeńskiego, stosownie do przełożonego w sądzie projektu podziału. Takie pełnomocnictwo napisane ręcznie lub maszynowo/komputerowo i podpisane przez Pana syna będzie wystarczające do reprezentowania go przed sądem. Art. 89 § 1 KPC (w brzmieniu po dniu 3 maja 2012 r., bo po tym terminie wniosek zostanie zapewne złożony do sądu) wskazuje, iż pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa wraz z odpisem dla strony przeciwnej. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Zdania pierwszego nie stosuje się w przypadku dokonania czynności procesowej w elektronicznym postępowaniu upominawczym, jednak pełnomocnik powinien powołać się na pełnomocnictwo, wskazując jego datę, zakres oraz okoliczności wymienione w art. 87. Mając na względzie powyższy przepis wraz ze złożeniem wniosku do sądu powinno zostać także złożone pełnomocnictwo. Może się zdarzyć, że sąd zażąda uwierzytelnienia pełnomocnictwa (ale wyłącznie wówczas gdyby miał jakieś wątpliwości). Gdyby tak się stało to Pana syn powinien udać się do konsula RP lub amerykańskiego notariusza w celu poświadczenia podpisu na pełnomocnictwie. Poświadczenie własnoręczności podpisu następuje poprzez złożenie podpisu w obecności konsula, który potwierdza tożsamość osoby składającej podpis na podstawie okazanego dokumentu tożsamości. Gdyby Pana syn poświadczał własnoręczność swojego podpisu przez notariusza publicznego (notary public) to wówczas musiałby uzyskać także klauzulę apostille, wydawaną przed odpowiednie organy stanowe (najczęściej Secretary of State lub Department of State). Myślę jednak, że prawdopodobieństwo tego, że sąd zażąda urzędowego poświadczenia podpisu pod pełnomocnictwem jest niewielkie. Jako, że dział spadku i podział majątku wspólnego małżeńskiego ma być przeprowadzony na podstawie zgodnego projektu przedłożonego przez strony to warto, aby Pana syn podpisał się osobiście pod tym projektem. Jeżeli więc stworzycie Państwo projekt działu spadku połączonego z podziałem majątku wspólnego małżeńskiego to warto, aby Pana syn przebywający w USA podpisał ten projekt, a także wniosek o wszczęcie postępowania i przesłał je Panu lub rodzeństwu pocztą, a następnie żeby ten wniosek podpisali pozostali spadkobiercy i żeby dopiero po podpisaniu przez wszystkich uczestników tego projektu i wniosku o przeprowadzenie postępowania działowego został złożony w sądzie wraz z pełnomocnictwem. Oczywiście może się zdarzyć, że mimo ustanowienia pełnomocnika, podpisania przez syna wniosku o przeprowadzenie postępowania działowego i zgodnego projektu podziału majątku, sąd wezwie Pana syna do osobistego stawiennictwa na rozprawie np. w celu odebrania zapewnienia spadkowego. W myśl art. 671 § 1 KPC, za dowód, że nie ma innych spadkobierców, może być przyjęte zapewnienie złożone przez zgłaszającego się spadkobiercę. Wedle § 2 art. 671 KPC, w zapewnieniu zgłaszający się powinien złożyć oświadczenie co do wszystkiego, co mu jest wiadome: o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi o testamentach spadkodawcy. Pod względem skutków karnych zapewnienie jest równoznaczne ze złożeniem zeznań pod przyrzeczeniem, o czym sędzia powinien uprzedzić składającego zapewnienie (art. 671 § 3 KPC). Jeżeli sąd wezwie syna do osobistego stawiennictwa na rozprawie, a on nie będzie mógł stawić się w sądzie na tą rozprawie to będzie on mógł wystąpić do sądu o przesłuchanie go przez polskiego konsula w USA, jednocześnie wyjaśniając powody dla których nie będzie on mógł stawić się w sądzie na jego wezwanie (duża odległość, koszty, brak czasu, itp.) Istnieje możliwość przesłuchania syna przez konsula. Art. 1134 KPC wskazuje bowiem, iż sądy mogą występować do polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego o przeprowadzenie dowodu lub o doręczenie pisma, jeżeli osoba mająca być przesłuchana lub odbiorca pisma jest obywatelem polskim przebywającym za granicą. Reasumując, w sprawie polecałbym: sporządzenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku połączony z podziałem majątku wspólnego małżeńskiego wraz z projektem tego podziału podpisanie wniosku i projektu podziału przez syna mieszkającego w USA sporządzenie przez syna mieszkającego w USA pisemnego pełnomocnictwa dla Pana lub któregoś z rodzeństwa, do reprezentowania go przed sądem w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku i postępowaniu działowym złożenie w sądzie podpisanych przez wszystkich spadkobierców Pana zmarłej żony wniosku o stwierdzenie nabycia spadku i o dział spadku wraz z podpisanym przez wszystkich projektem podziału oraz podpisanym przez syna pełnomocnictwem Stan prawny na dzień r.